مقایسه دو استاندارد ایزو ۱۰۰۱۵ و ایزو ۲۹۹۹۰ و ده تفاوت اصلی آن‌ها؛

کدام استاندارد آموزشی برای سازمان شما مناسب‌تر است؟

در دنیای رقابتی امروز، آموزش و توسعه منابع انسانی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. سازمان‌ها به دنبال بهبود اثربخشی فرآیندهای آموزشی خود هستند تا مزیت رقابتی پایداری ایجاد کنند. در این مسیر، استفاده از استانداردهای بین‌المللی ایزو، به‌ویژه در حوزه آموزش، یک گام اساسی محسوب می‌شود. در این مقاله، با تمرکز بر مقایسه دو استاندارد ایزو ۱۰۰۱۵ و ایزو ۲۹۹۹۰ و ده تفاوت اصلی آن، تلاش داریم تا با زبانی ساده و رسمی، شما را در انتخاب استاندارد مناسب برای سازمانتان یاری دهیم.

مقدمه‌ای بر استانداردهای آموزشی ایزو

آیا تاکنون با مفهوم آموزش استاندارد ایزو آشنا شده‌اید؟  استانداردهای ایزو در حوزه آموزش با هدف افزایش کیفیت و اثربخشی یادگیری و توسعه افراد تدوین شده‌اند. دو نمونه مهم از این استانداردها، ISO 10015 و ISO 29990 هستند که هر کدام رویکرد خاصی را به آموزش و یادگیری دنبال می‌کنند.

تعریف ایزو ۱۰۰۱۵: راهنمایی برای بهبود عملکرد سازمان‌ها از طریق آموزش کارکنان. این استاندارد جزو زیرمجموعه‌های ایزو ۹۰۰۱ بوده و بیشتر بر فرآیند یادگیری در داخل سازمان تاکید دارد.

تعریف ایزو ۲۹۹۹۰: استانداردی مستقل برای ارائه‌دهندگان خدمات آموزشی غیررسمی (مانند مؤسسات آموزشی خصوصی) که توجه ویژه‌ای به کیفیت کلی خدمات آموزشی خارج از سازمان دارد.

مقایسه دو استاندارد ایزو ۱۰۰۱۵ و ایزو ۲۹۹۹۰ و ده تفاوت اصلی آن‌ها

در جدول زیر، ده تفاوت کلیدی این دو استاندارد آورده شده است:

جدول: تفاوت‌های کلیدی ایزو 10015 و 29990

| تفاوت | ایزو 10015 | ایزو 29990 |

|--------|------------|------------|

| ۱. حوزه کاربرد | سازمان‌های داخلی | مراکز آموزشی مستقل |

| ۲. مخاطب هدف | کارکنان سازمان | یادگیرندگان عمومی |

| ۳. وابستگی به ایزو ۹۰۰۱ | تابع ایزو ۹۰۰۱ است | استانداردی مستقل |

| ۴. نوع آموزش | درون‌سازمانی | برون‌سازمانی |

| ۵. تمرکز اصلی | بهبود عملکرد کارکنان | تضمین کیفیت آموزش |

| ۶. سندمحوری | فرآیندمحور با مستندسازی کمتر | نیاز به مستندات و سیستم مدیریت کیفیت مستقل |

| ۷. شناسایی نیاز آموزشی | براساس شکاف عملکردی | براساس تحلیل جامع نیاز بازار و فراگیر |

| ۸. ارزیابی اثربخشی | عملکرد کارکنان در محیط کار | دستیابی به نتایج آموزشی فردی |

| ۹. بهره‌مندان اصلی | مدیران منابع انسانی | مدیران آموزش، مدرسان، مشاوران آموزشی |

| ۱۰. کاربرد در ممیزی | وابسته به کل سیستم کیفیت سازمان | قابل ممیزی مستقل برای صدور گواهینامه |

چه زمانی از ISO 10015 استفاده کنیم؟

ایزو ۱۰۰۱۵ زمانی کاربرد دارد که سازمان در حال پیاده‌سازی سیستم مدیریت کیفیت بر اساس استاندارد ایزو ۹۰۰۱ بوده و قصد دارد فرآیند آموزش کارکنان خود را نظام‌مند کند. اگر در حال توسعه یک برنامه آموزشی بلندمدت برای پرسنل داخلی خود هستید، این استاندارد می‌تواند به عنوان راهنمایی حرفه‌ای برای طراحی، اجرا و ارزیابی دوره‌های آموزشی به کار رود.

موارد استفاده‌ی ایزو 10015:

- ارزیابی شکاف مهارتی کارکنان و برنامه‌ریزی برای رفع آن‌ها

- بهبود اثربخشی سرمایه‌گذاری در آموزش

- افزایش تطابق آموزش‌ها با نیازهای شغلی سازمان

چه زمانی باید از استاندارد ISO 29990 بهره گرفت؟

در مقابل، اگر شما یک موسسه آموزشی، شرکت مشاوره آموزشی یا ارائه‌دهنده دوره‌های یادگیری رسمی یا غیررسمی هستید، ISO 29990 استانداردی بود که مخصوصا برای شما تدوین شده است. این استاندارد می‌تواند برای صدور گواهینامه کیفیت خدمات آموزشی شما نیز مورد استفاده قرار گیرد.

موارد مناسب استفاده از ایزو 29990:

- طراحی سیستم مدیریت کیفیت اختصاصی برای ارائه خدمات آموزشی

- برندسازی و افزایش اعتبار موسسات آموزشی در سطح بین‌المللی

- اطمینان دادن به داوطلبان و شرکت‌کنندگان از کیفیت دوره‌ها

تشابه‌های موجود میان ISO 10015 و ISO 29990 چیست؟

- هر دو تمرکز بر بهبود مستمر کیفیت آموزش دارند

- تدوین بر اساس چارچوب‌های مدیریت کیفیت و یادگیری

- تاکید بر شناسایی نیازهای یادگیرندگان

- ضرورت برنامه‌ریزی، پیاده‌سازی و ارزیابی آموزش

نقش این استانداردها در مدیریت آموزش و منابع انسانی

زمانی که شما از استاندارد ISO 10015 برای آموزش کارکنان خود استفاده می‌کنید، نه تنها مهارت‌های حرفه‌ای آن‌ها رشد می‌کند بلکه هم‌راستایی آموزش با اهداف استراتژیک سازمان تضمین می‌شود. همین‌طور، به‌کارگیری استاندارد ایزو 29990 در مراکز آموزشی می‌تواند اعتماد مخاطبین را به کیفیت دوره‌ها افزایش داده و مزیت رقابتی مؤسسه شما را تقویت کند.

آیا ایزو ۲۹۹۹۰ جایگزین بهتری برای ایزو ۱۰۰۱۵ است؟

پاسخ به این پرسش وابسته به نوع سازمان و هدف مورد نظر شما از پیاده‌سازی سیستم آموزشی است. اگر تمرکز شما بر آموزش کارکنان موجود در سازمان است، ایزو ۱۰۰۱۵ مناسب‌تر است. اگر تمرکزتان بر ایجاد ساختار رسمی مدیریت کیفیت آموزش برای ارائه به عموم مردم یا مشتریان خارجی است، استاندارد ۲۹۹۹۰ انتخاب صحیح‌تری خواهد بود.

مقایسه با سایر استانداردهای ایزو در حوزه آموزش

برخی از استانداردهای مکمل در زمینه آموزش عبارتند از:

- ISO 9001: شامل الزامات کلی مدیریت کیفیت است و ایزو 10015 زیرمجموعه آن محسوب می‌شود.

- ایزو IMS: عبارت است از سیستم مدیریت تلفیقی که در آن می‌توان همزمان چند استاندارد مانند ISO 9001، ISO 14001 و ISO 45001 را پیاده کرد.

آیا تا به حال تجربه‌ای در استفاده از این استانداردها داشته‌اید؟ کدام یک برای شما موفقیت بیشتری به همراه داشته است؟ بیایید در بخش نظرات تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم.

دانلود استاندارد ISO 10015: اگر به دنبال دانلود نسخه PDF این استاندارد هستید، پیشنهاد می‌شود عبارت "ISO 10015 PDF free download" را در وب‌سایت‌های تخصصی مربوطه جستجو نمایید.

جمع‌بندی مقایسه دو استاندارد ایزو ۱۰۰۱۵ و ایزو ۲۹۹۹۰

در جدول زیر خلاصه‌ای از نکات مهم مقاله را مشاهده می‌فرمایید.

| موضوع | خلاصه نکته |

|--------|-------------|

| کاربرد | ۱۰۰۱۵ برای سازمان‌های داخلی؛ ۲۹۹۹۰ برای مؤسسات آموزشی |

| نوع آموزش | درون‌سازمانی در مقابل آموزش عمومی |

| ارتباط با ایزو ۹۰۰۱ | ایزو ۱۰۰۱۵ وابسته؛ ایزو ۲۹۹۹۰ مستقل |

| هدف | بهبود عملکرد کارکنان یا کیفیت خدمات آموزشی |

| دریافت گواهینامه | ایزو ۲۹۹۹۰ قابلیت گواهی مستقل دارد |

بخش پرسش‌های متداول (FAQ)

1. آیا مقاله‌ای برای دانلود رایگان استاندارد ISO 10015 وجود دارد؟

نسخه رسمی این استاندارد از سایت ISO قابل خریداری است، اما نسخه‌های غیررسمی PDF در برخی سایت‌ها و انجمن‌های تخصصی ایزو یافت می‌شود.

2. آیا می‌توان ایزو 10015 را به‌تنهایی پیاده‌سازی کرد؟

نه. این استاندارد تکمیلی است و باید به همراه ISO 9001 مورد استفاده قرار گیرد.

3. چه تفاوتی بین ایزو ۲۹۹۹۰ و سیستم مدیریت یکپارچه (IMS) وجود دارد؟

سیستم IMS ترکیبی از چند استاندارد مدیریتی است و شامل آموزش نمی‌شود، در حالی که ایزو ۲۹۹۹۰ بر آموزش تمرکز دارد.

4. برای دریافت گواهینامه ایزو ۲۹۹۹۰ باید چه کنید؟

بایستی سیستم مدیریت کیفیت آموزشی خود را مطابق الزامات این استاندارد طراحی نموده و از نهادهای معتبر گواهی بگیرید.

5. آیا مؤسسات آموزشی بزرگ نیاز به هر دو استاندارد دارند؟

در برخی موارد، اگر مؤسسه‌ای هم خدمات آموزشی به بیرون ارائه می‌دهد و هم برنامه ارتقای کارکنان داخلی دارد، استفاده هم‌زمان از هر دو استاندارد می‌تواند مفید باشد.

ایمیل جهت مشاوره و  صدور گواهینامه های ایزو :     arshanik016@gmail.com